Σαπφώ

ΣΑΠΦΩ

Η μεγαλύτερη Ποιήτρια της αρχαιότητας. Επονομάστηκε «Λεσβία αηδών» και «Δεκάτη Μούσα». Γεννήθηκε στην Ερεσό (κατ’ άλλους Μυτιλήνη) της Λέσβου. Τοποθετείται γύρω στο 600 π.X.. Τα ποιήματά της είναι γραμμένα στην αιολική διάλεκτο. Ίδρυσε «σχολή» για νεαρές κοπέλες όπου δίδαξε μουσική, ποίηση, χορό, και τα μυστικά της γυναικείας ομορφιάς και γοητείας. Το έργο της όπως και των άλλων λυρικών, σώζεται σε αποσπασματική μορφή.

Ι.

Έλα απ’ την Κρήτη σε τούτο τον ναό

όπου ωραίο άλσος με μηλιές ξανοίγει

κι υπάρχουν και βωμοί και το θυμίαμα

απ’ το καιόμενο λιβάνι τους τυλίγει.

Στον τόπο τούτο γάργαρο νερό

απ’ τις μηλιάς τους κλώνους μέσα κελαρύζει

κι από τα σκιερά τριαντάφυλλα παντού,

καθώς σαλεύουνε τα φύλλα τους, κόμυ κατρακυλίζει.

Εδώ λειμώνας όπου βόσκουν άλογα

με ανοιξιάτικα ανθοβολεί λουλούδια

στον τόπο τούτο πνέουν αύρες απαλά

κι όλοι οι άνεμοι γλυκομιλούνε με τραγούδια.*

Έλα, λοιπόν, στεφάνια πάρε, Αφροδίτη, εσύ,

κέρνα μ’ όλη τη χάρη το κρασί σου,

μέσα σε κύλικες χρυσές.

Το κεκραμένο νέκταρ που ’φερες για τη γιορτή σου.

(ελεύθερη απόδοση: Κ. Γαρμπής)

* Ο στίχος είναι κενός (απουσιάζει). Έχει τεθεί στη θέση του, στίχος αυθαίρετος από τον Κ. Γαρμπή.

ΙΙ.

      Νύφη:   Πού φεύγεις και μ’ αφήνεις, Παρθενία μου;

άσε με για μια ύστατη φορά να σε αγγίξω.

Παρθενία:   Δεν θα ξαναγυρίσω πια σε σένανε ποτέ.

«ουκέτι ήξω προς εσέ, ουκέτι ήξω».

[Σπάραγμα από επιθαλάμιο (δηλ. τραγούδι του γάμου)

της Σαπφούς - Η νύφη χάνει την παρθενία της].

(ελεύθερη απόδοση: Κ. Γαρμπής)

"Γύριζε" του Κωστή Παλαμά

ΤΟΥ ΚΩΣΤΗ ΠΑΛΑΜΑ

Γύριζε

Γύριζε, μη σταθείς ποτέ, ρίξε μας πέτρα μαύρη
ο ψεύτης είδωλο είναι εδώ, το προσκυνά η πλεμπάγια
η Αλήθεια τόπο να σταθή για μια στιγμή δε θάβρη.
Αλάργα. Νέκρα της ψυχής της χώρας τα μουράγια.
Η Πολιτεία λωλάθηκε, κι απόπαιδα τα κάνει
το Νου, το Λόγο, την Καρδιά, τον Ψάλτη, τον Προφήτη
κάθε σπαθί κάθε φτερό, κάθε χλωρό στεφάνι
στη λάσπη. Σταύλος ο ναός, μπουντρούμι και το σπίτι.
Από θαμπούς δερβίσηδες και στέρφους μαναταρίνους,
κι από τους χαλκοπράσινους η Πολιτεία πατιέται.
Χαρά στους χασομέρήδες! Χαρά στους Αρλεκίνους!
Σκλάβος ξανάσκυψε ο ρωμιός και δασκαλοκρατιέται.
Δεν έχεις, Όλυμπε, θεούς, μηδέ λεβέντες η Όσσα
ραγιάδες έχεις, μάνα γη, σκυφτούς για το χαράτσι
κούφιοι και οκνοί καταφρονούν τη θεία τραχιά σου γλώσσα
των Ευρωπαίων περίγελα και των αρχαίων παλιάτσοι.
Και δημοκόποι Κλέωνες και λογοκόποι Ζωίλοι
και Μαμμωνάδες βάρβαροι και χαύνοι λεβαντίνοι
λύκοι, κοπάδια, οι πιστικοί και ψωριασμένοι οι σκύλοι
και οι χαροκόποι αδιάντροποι, και πόρνη η Ρωμιοσύνη!

Ελληνίδες Ποιήτριες, Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου

Ευρωπαϊκή Ποίηση - Αγγλία

Σαίξπηρ

Σαίξπηρ

Στις 23/04/2016 συμπληρώθηκαν 400 χρόνια από το θάνατο του Σαίξπηρ∙  του εμβληματικού εκφραστή «της σημασίας και της διάρκειας των ανθρώπινων», τόσο επίκαιρου και σήμερα στους «εξαρθρωμένους καιρούς» μας.

«Εις μνήμην» παρουσιάζουμε το 1ο και το 154ο (τελευταίο) από τα Σονέτα του, σε απόδοση Κ. Γαρμπή.

 

Ι.

Τα πιο όμορφα πλάσματα επιθυμούμε να διαιωνίζονται

ώστε το ρόδο το ωραίο να παραμένει αμάραντο∙

κι ενώ ο χρόνος αδυσώπητος πασχίζει ν’ αφανίζονται

ο τρυφερός βλαστός της ομορφιάς να υπερβεί το θάνατο.

Μα εσύ έκανες σύμβαση με τα λαμπρά σου μάτια∙

τον εγωισμό τροφοδοτείς, εγωισμό να τρέφει.

Τις αφθονίες σου έβλαψες, τις έκανες κομμάτια,

ο εαυτός τον εαυτό σκληρά τον καταστρέφει.

Και ενώ είσαι του κόσμου μας στολίδι διαλεγμένο

κι εκπροσωπείς της άνοιξης τα πιο γλυκά μηνύματα

κρύβεις βαθειά το κάθε τι που είναι ανθισμένο

στης άπληστής σου φιλαρέσκειας τα μνήματα.

Λυπήσου μας και άφησε το λαίμαργο σου πάθος,

αλλιώς, όλες τις χάρες σου θα φάτ’ εσύ κι ο τάφος.

 

Κ. Γαρμπής

Διόνυσος, 03/05/2016

 

CLIV.

Ο Πτέρωτας ο Έρωτας κείτεται κοιμισμένος –

η ιερή η φλόγα του στο πλάι ακουμπισμένη.

Και νύμφες που τις ένωνε όρκος ζωής δοσμένος

σιμά του ήρθανε κρυφά∙ κι η πιο καλοφτιαγμένη,

στο χέρι της, το ιερό πυρ τ’ ανέγγιχτο σηκώνει,

το πυρ που αληθινές καρδιές μύριες έχει φλογίσει.

Κι ενώ κοιμάται ο θεός που πόθους ξεσηκώνει

χέρι μικρό, παρθενικό, τον έχει αφοπλίσει.

Η κόρη σβήνει τον πυρσό σ’ ολόδροσο πηγάδι

που από του έρωτα το πυρ θερμάνθηκε αιώνια

και έγινε ιαματική πηγή, γιατρευτικό μαγνάδι

για όλους που υπέφεραν κι έπασχαν από χρόνια.

Πήγα κι εγώ στον έρωτα που και νερά φλογίζει.

Αχ! Το νερό τον έρωτα ποτέ δεν τον δροσίζει.

 

Κ. Γαρμπής

Διόνυσος, 04/05/2016